Kenmerken van mijn autisme 2: Kanarie in de kolenmijn | Dagboek van een Aspergirl 3

cartoon Gale Galligan Klik voor een Engelstalig stuk over deze cartoon en gaslightiging

Op dit moment is er veel te doen over “gaslighting”.
Een manipulatie tactiek waarbij de gaslighter net doet alsof het slachtoffer zich dingen inbeeldt.
Voor een autist is dit de dagelijkse realiteit.
Die wordt de hele dag gegaslight by default.
Wij voelen namelijk dat iets niet in de haak is, waardoor we ons gek of onaangepast beginnen te gedragen, en wij ineens degene zijn die zogenaamd de bijeenkomst heeft verpest.
Je kunt het vergelijken met jengelende kinderen:
Die doen dat ook alleen maar omdat zij het ventiel zijn voor de spanning die door de ander of (vaker) het hele gezelschap wordt gevoeld.
De reden dat deze onaangepaste uitingen als reactie op onderliggende spanning, meestal niet 1-op-1 gebeuren, maar in een “gezellig” groepsverband  – zoals pak m beet, het gezin! – is omdat mensen in groepsverband hun ware gezicht, gevoelens en frustraties niet willen laten zien.
Vaak spelen in een groep diepgewortende problemen of zeer ongezonde dynamieken. Zaken waar NIEMAND graag aan herinnerd wordt.
En zolang je met “gezonde” neuro-typische volwassenen te maken hebt, dan lukt dat.
Iedereen draagt zijn steentje bij.
De één door iedereen te “zien” en speciale aandacht te geven, zodat in elk geval voor de duur van de activiteit de onderliggende frustratie niet wordt gevoeld.
En de ander draagt weer bij door “gepast ongepast” gedrag.
Bijvoorbeeld de vuilniszakken niet buitenzetten.
Praise the Lord voor deze mensen! Vooral die tweede categorie. Wat een schatten zijn het, dat ze precies de goede “afleidingsmanouvre” weten te creeeren waardoor de anderen zich goed kunnen voelen, omdat zij wél de vuilniszakken buitenzetten, en er toch niemand hoeft te praten over wat er echt aan de hand is!
Hatsa!
ZO doe je dat als gezonde neuro-typische mensen onder elkaar!
Totdat er dus een autist binnenkomt die automatisch iets doet wat ongepast is. Ik spreek uit ervaring hier. Het ongelukkige is dat ik zelf dan ook zie dat het ongepast is, of – nog schrijnender  –  “het” pakt gewoon verkeerd uit.
En dan word ik later overvallen door schaamte, het is heel traumatiserend.
Van de keren dat ik het aandurfde iemand te isoleren om te achterhalen wat er fout ging, en nog een aantal andere keren waar de waarheid me op een presenteerblaadje werd aangeboden, weet ik dat zij mij gewoon niet hadden verteld wat er echt speelde. En dat mijn onaangepaste gedrag hoe genant ook voor alle partijen, hen bijzonder goed uitkwam.
Ten koste van mij.
De autist is de zwakste schakel als het op sociale conventies aankomt, maar wint altijd bij bullshit bingo. Een spel dat maar heel weinig gespeeld wordt want de meeste mensen beleven er geen plezier aan. 
De reden dat ik het koppel aan gaslighting, is dat gaslighting een 1-op-1 manipulatie is waarbij de dader het slachtoffer wijsmaakt dat hij of zij spoken ziet.
Maar de autist wordt door de hele neuro-typische samenleving gegaslight. Er is spanning. De reactie van de autist op deze onderhuidse spanningen is acuut en per definitie onafgestemd.
Niet omdat de autist niet kan voelen dat er iets loos is, maar omdat de mensen in het gezelschap hun defenses “up” hebben, en de autist dus ook geen echt contact kan maken.
De enige afgestemde reactie, waar het gezelschap op dat moment content en tevreden mee zou zijn, en je op handen zouden dragen ook nog, dat is door mensen mee te nemen in een verhaal of een activiteit, waardoor het probleem of de sfeer eigenlijk vanzelf oplost, maar met behoud van ieders ego.
Dit zie je bijvoorbeeld bij trainingen, of teambuildings activiteiten.
Zonder het probleem te benoemen (want blijkbaar is dat verschrikkelijk) wordt iedereen in een roeiboot gezet, krijgen ze een lasergun in de hand gedrukt, of wordt de cursus geweldloos communiceren voor de werknemer afgerekend.
Geen prijs is te hoog om niet uit te hoeven spreken dat er gewoon tegengestelde belangen zijn, en dat degene die voor of achter de schermen de meeste macht aan zijn kant weet te verkrijgen, wint.
Autisten hebben helemaal geen problemen met tegengestelde belangen.
En zelfs niet met mensen die liegen.
Van een autist mag je best A zeggen en B doen.
Nee, waar autisten een radar voor hebben? Schrik niet. Is voor mensen die jokken naar zichzelf. Niet zozeer naar de buitenwereld.
Of het nou je onzekerheid is, je gevoelens, twijfels, verlangens? Als je jezelf niet kent dan zien we je als één brok ruis op de radar verschijnen, waar we heel graag helderheid in willen krijgen al is het alleen maar voor onszelf, maar waardoor we de boel alleen maar erger maken.
Maar het heeft ook voordelen dat we zo zijn.
Zo heb ik een reputatie dat ik met hele moeilijke mannen overweg kan. En moeilijk betekent meestal “niet transparant”. Ik heb daar vaak over nagedacht, hoe het kan dat ik deze mannen heel rustgevend vind, en ben tot een opmerkelijke conclusie gekomen.
Dat is omdat deze mannen verrassend eerlijk zijn op gevoelsniveau.
Daar kun je lezen en schrijven met ze.
Dus op het communicatie niveau van de neuro-typische mens kunnen ze overkomen als babbelaars, manipulators, of zelfs als niet te vertrouwen.
Maar ik heb als autist direct contact met hun ware zelf.
En ik ben eraan gewend dat mensen constant de waarheid verhullen, dus op dat vlak is zo n man voor mij niet anders dan alle andere neuro-typische mensen. 
Een treffend voorbeeld hiervan is Thierry Baudet.
Hoe hard ik ook probeer hem “fout” te vinden, het lukt me gewoon niet.
Ik heb zijn boek ook gelezen, en vond het een ontroerend boek. De allerlaatste hoofdstukken zijn echt pittig, maar je kunt daarin heel makkelijk zien dat het een literaire keuze is, en dat deze hoofdstukken veel verder afstaan van hem als persoon dan de eerste.
Maar eigenlijk had het me niks uitgemaakt wat er in dat boek stond, want op de momenten dat ik hem op tv zag als hij ontspannen was, kon ik er zo makkelijk “bij”. Veel prettiger dan alle andere politici, zo’n foute man. 
Want de autist reageert niet op wat gezegd wordt, maar op wat gevoeld wordt.
Maar de meeste normale en goedbedoelende mensen, kunnen helemaal niet bij hun gevoel, want die hebben het druk met “het goede” doen in de echte mensenwereld. Ze zijn volledig naar buiten gericht, terwijl een autist volledig naar binnen is gericht.
Net als die foute of moeilijke man.
Het fout zijn of moeilijk zijn van de foute man en de autist is dus geworteld in een naar binnen gekeerdheid, waar de meeste mensen misschien zelfs wel een beetje jaloers op zijn. Alleen is de foute man, net als de vuilniszak weigeraar, zich ervan bewust dat hij nog even wat de neuro-typische wereld in moet slingeren.
Iets waar ze zich mee kunnen vermaken, en de foute man weet daar zelfs nog zijn voordeel mee te doen.
Maar dat de foute man op gevoelsniveau heel goed contact kan maken, net als de vuilniszakweigeraar, daar hoor je niemand over.
Gewone, “goede” mensen, zijn erop gericht dat alles op oppervlakkig niveau gezellig blijft. Ze zijn pas in tweede instantie, if ever, gericht op wat ze voelen.
Maar daarmee maken ze dus ook niet écht contact met de ander.
1-op-1 kan de autist meestal nog wel uit de voeten.
Dan kan hij t gesprek op zijn helft trekken door het onbenoembare te benoemen.
Maar zodra je met zijn drieen bent lukt dat al niet meer en wordt er teruggegrepen op de standaard neuro-typische gespreksvorm:
Things Which Shall Not Be Named
Totdat de autist zich onafgestemd gedraagt, en t daar over kan gaan.
Gelukkig.

~Lauren

Dagboek van een Aspergirl
is een nieuwe serie op dit Nederlandstalige blog.
De subscribe butten zit ergens op deze pagina, waarschijnlijk rechts.

Ik werk Engelstalig op:

My Life in Bon Jovi songs op YouTube

 
Je kunt volgen op

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s